KUNSTMATIGE HAVENS

De dag na de Landing arriveren de eerste elementen van de kunstmatige havens aan de Normandische kust. Ze worden getrokken door sleepboten en gedropt bij de twee geselecteerde plekken voor de bouw: Vierville/Saint-Laurent in de Amerikaanse sector (Mulberry ‘A’); Arromanches in de Britse sector (Mulberry ‘B’).

Beide havens zijn beschermd tegen golfslag door een parallel met de kust liggende dijk, gedeeltelijk opgebouwd uit ter plekke gezonken voor de sloop bestemde schepen (de ‘Gooseberries’), aangevuld met Phoenix-caissons, enorme kubussen van gewapend beton die op de plaats van bestemming met water gevuld worden zodat ze stabiel op de bodem blijven liggen. Andere caissons liggen haaks op de kust en vormen havendammen aan de zijkant. Op deze wijze wordt een ankerplaats met een oppervlakte van 500 hectaren gevormd. Verder op zee liggen externe golfbrekers voor anker, de bombardons: grote stalen, verzwaarde en degelijk verankerde drijvers.

De vaartuigen worden aan de kades gelost. De loskades schuiven langs stalen steunpilaren om de getijdebewegingen te volgen. Het vervoer naar het vasteland wordt vanaf de loskades verzekerd door drijvende bruggen van elk enkele honderden meters lang. Ze bestaan uit een montage van stalen traveeën die rusten op holle caissons van beton. Door hun flexibiliteit dalen of stijgen zij ook met het tij, wat onderbrekingen tijdens het lossen voorkomt.

Het geheel wordt aan land aangevuld door opslagplaatsen. Bestaande wegen worden verbreed en nieuwe wegen aangelegd door de velden om een snelle aanvoer naar het front te garanderen van de enorme stroom vrachtwagens, kanonnen, tanks, munitie en manschappen.

Op 19 juni echter, als de twee havens bijna klaar zijn, steekt er op het Kanaal een flinke storm op. Deze storm houdt drie dagen aan en veroorzaakt enorme schade. De Mulberry van Saint-Laurent is het zwaarst getroffen. Bijna de helft van de Phoenix-caissons zijn zwaar beschadigd, vaak met volle kracht doorboord door losgeslagen bombardons. De loskades en drijvende bruggen zijn weggeveegd. De haven van Arromanches heeft de storm beter doorstaan, maar vereist grootschalige reparatiewerkzaamheden. Als de storm afgezwakt is, biedt de kust een treurig schouwspel. Het is één grote chaos met zo’n 800 vaartuigen die verspreid liggen over de stranden tussen de resten van de drijvende loskades en andere wrakken.

De Amerikanen besluiten hun kunstmatige haven niet te repareren, gezien de omvang van de ramp. Nog bruikbare elementen worden gebruikt om de Britse haven te herstellen. Ze houden alleen de golfbrekers en landen in het vervolg regelrecht op de stranden. Inderdaad een minder geavanceerde methode, maar niet minder efficiënt aangezien het dagelijks geloste tonnage op Omaha Beach beduidend hoger blijkt te liggen dan dat van Mulberry in Arromanches.

Beweren dat de kunstmatige haven van Arromanches het geheim van het welslagen van de Landing was – zoals af en toe gedaan wordt -, is misschien overdreven. Toch blijft het bouwwerk uit geschiedkundig oogpunt een briljant staaltje van vernuft.